|
Funkcja
Ustalenie funkcji fk wymaga znajomości powiązań w systemie. Powiązania te można ustalić
- empirycznie, gdy dysponujemy odpowiednimi danymi liczbowymi, lub
- teoretycznie gdy dysponujemy wiedzą ekspertów z danej dziedziny, którzy takowe powiązania potrafią opisać formalnie.
Wielokrotnie mamy do czynienia z addytywną kombinacją stosunków, a w takim przypadku do ustalenia zależności można stosować modele programowania liniowego. Z definicji przyjmuje się bowiem, że zachodzi liniowa kombinacja elementów systemu, np. między elementami wyrażonymi w jednostkach takich jak: sztuki, waga czy koszty. W innych przypadkach zachodzi skomplikowana kombinacja powiązań, której odtworzenie jest możliwe dopiero na podstawie skomplikowanych badań przyrodniczych, np. kombinacje świetlne lub cieplne, jak również kombinacje atomów i molekuł w różnorodnych konsystencjach materialnych.
Dla ustalenia funkcji fi i gi wymagana jest znajomość naturalnych lub sztucznych procesów przemian powodowanych przez system. W niektórych przypadkach można zastosować funkcje znane w naukach przyrodniczych (bezpośrednio lub per analogiam), np. newtonowską zasadę dynamiki punktów ciążenia (prawo grawitacji) i wszystkie z niej wynikające zasady przemieszczania energii, ruchu, przyspieszenia i wahań. Okazuje się, że prawo grawitacji ma również zastosowanie przy definiowaniu modeli symulacyjnych w transporcie.
Niektóre funkcje przemian można ustalić bezpośrednio na podstawie analizy konstrukcji systemu, np. integracja zbiorników znajdujących się na drodze przepływających strumieni (czasowo opóźnionych), logiczne przełączniki w układach elektrycznych, mechanicznych czy elektronicznych. W systemach gospodarczych zależności te muszą być ustalane eksperymentalnie, tzn. jako warianty zmiennej niezależnej i obserwacji zależnych od niej innych zmiennych. Jeżeli znane są wartości empiryczne zmiennych niezależnych, wtedy można zastosować rachunek regresji (modele liniowe jednowymiarowe, wielowymiarowe oraz modele nieliniowe).
W ustalaniu funkcji zależności interakcyjnych systemu możliwa jest również kombinacja różnych sposobów ustalania, np. w systemach transportowych z powodzeniem stosuje się prawo grawitacji Newtona jako podstawową zasadę modelu powiązań transportowych między regionami, a następnie przy pomocy rachunku regresji dokonuje się wyliczenia siły zależności przewozów (najczęściej pasażerskich) od różnych zmiennych ekonomicznych, np. produkcja przemysłowa, handel, liczba ludności.
Sprzęt RTV
|
